۰۹۱۲ ۴۰۵ ۸۵۸۳mrmokhtarimail@gmail.comشنبه تا چهارشنبه ۹ تا ۱۸ · پنجشنبه ۹ تا ۱۴
دکتر محمدرضا مختاریوکیل دادگستری | متخصص جرایم سایبری و رمزارز
رمزارز

وضعیت حقوقی رمزارز در ایران؛ خرید، فروش، نگهداری و قراردادهای رمزارزی

نویسنده: دکتر محمدرضا مختاری ۳ دقیقه مطالعهبه‌روزرسانی:
وضعیت حقوقی رمزارز در ایران؛ خرید، فروش، نگهداری و قراردادهای رمزارزی
پاسخ کوتاه

در ایران نگهداری و معامله رمزارز به‌طور کلی جرم‌انگاری نشده اما استفاده از آن به عنوان وسیله پرداخت در داخل کشور مطابق ضوابط بانک مرکزی ممنوع است و فعالیت صرافی‌ها و استخراج تابع مقررات خاص است. در دعاوی، رمزارز «مال» محسوب می‌شود و قراردادهای خرید و فروش آن قابل طرح در دادگاه است. مقررات این حوزه به‌سرعت تغییر می‌کند؛ پیش از فعالیت تجاری، استعلام به‌روز بگیرید.

چارچوب مقرراتی

  • مصوبه هیئت وزیران (۱۳۹۸): استخراج رمزارز با مجوز به عنوان فعالیت صنعتی شناخته شد و مسئولیت استفاده از رمزارز متوجه خود فرد است؛ همچنین به ممنوعیت استفاده از رمزارز در معاملات داخلی اشاره دارد.
  • ضوابط بانک مرکزی: ممنوعیت به‌کارگیری رمزارز به عنوان ابزار پرداخت داخلی و قاعده‌گذاری برای درگاه‌های ریالی صرافی‌ها و ارتباط آن‌ها با شبکه بانکی.
  • قوانین عام: قانون مبارزه با پولشویی، قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز و قانون جرایم رایانه‌ای، در صورت سوءاستفاده اعمال می‌شوند.

رمزارز در دادگاه

رمزارز ارزش اقتصادی دارد و قابل تملک و نقل‌وانتقال است؛ بنابراین مصداق «مال» است. در نتیجه:

  • عدم تحویل رمزارز پس از دریافت پول، می‌تواند موضوع دعوای الزام به ایفای تعهد یا شکایت کلاهبرداری باشد.
  • برداشت غیرمجاز از کیف‌پول دیگری، سرقت یا کلاهبرداری رایانه‌ای است.
  • رمزارز در دعاوی خانوادگی (مهریه، نفقه) و ارث هم قابل طرح است، هرچند شناسایی و توقیف آن چالش فنی دارد.

توصیه‌های قراردادی

  1. نوع رمزارز، شبکه (مثلاً TRC20 یا ERC20)، آدرس کیف‌پول و زمان تحویل را صریح بنویسید.
  2. معیار تبدیل به ریال در صورت نقض تعهد را تعیین کنید.
  3. مرجع حل اختلاف و داوری را مشخص کنید.
  4. برای مدیریت سرمایه دیگران (اکانت منیجری) مسئولیت‌ها و سقف ضرر را کتبی کنید.

پرونده مشابه دارید؟

هر پرونده جزئیات خاص خود را دارد. برای بررسی دقیق وضعیت خود و اقدامات فوری با من در تماس باشید.

پرسش‌های متداول این موضوع

خرید تتر برای حفظ ارزش پول جرم است؟
نگهداری رمزارز به‌طور کلی جرم‌انگاری نشده است؛ اما مقررات مربوط به پرداخت و صرافی‌ها را رعایت کنید.
پرداخت اجاره یا قیمت کالا با تتر مجاز است؟
مطابق ضوابط بانک مرکزی استفاده از رمزارز به عنوان وسیله پرداخت داخلی ممنوع است و ممکن است آثار حقوقی و مالیاتی داشته باشد.
مهریه را می‌توان به رمزارز تعیین کرد؟
تعیین مال معلوم و قابل تملک به عنوان مهریه ممکن است؛ اما نحوه وصول آن باید با دقت در سند پیش‌بینی شود.

مطالب این سایت جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره حقوقی اختصاصی نیست. مجازات‌ها ممکن است با اصلاحات قانونی و تعدیل جزای نقدی تغییر کرده باشند.

مقالات مرتبط